กาฝาก

มัจจุราชเลือดเย็น…จริงหรือ???

นักสำรวจอนุราช

 

ชื่อโครงการ :  การศึกษาความหลากหลายทางชีวภาพของพรรณไม้และกาฝากในโรงเรียนอนุราชประสิทธิ์

ประเด็นที่ศึกษา :

                1. ความหลากหลายทางชีวภาพของพืชและสัตว์

                2. ระบบนิเวศในท้องถิ่น เช่น ระบบนิเวศในนาข้าว  ระบบนิเวศในแหล่งน้ำ เป็นต้น

                3. วัฒนธรรม ภูมิปัญญาท้องถิ่น ที่เชื่อมโยงกับสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรในท้องถิ่น

                4. โลกร้อนและมลภาวะ เช่น ดิน น้ำ อากาศ ภัยธรรมชาติ เป็นต้น

                 5. สิ่งประดิษฐ์เพื่อสิ่งแวดล้อม (สิ่งประดิษฐ์ต้องเป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อมและเป็นธรรมชาติ)

 

หลักการและเหตุผล :

                โรงเรียนอนุราชประสิทธิ์เป็นโรงเรียนขยายโอกาสทางการศึกษา ปัจจุบันจัดการศึกษาตั้งแต่ระดับก่อนประถมศึกษาถึงระดับมัธยมศึกษาตอนปลาย จานวนนักเรียนร่วม 3,800 คน ปัจจุบันมีเนื้อที่รวม 18.785 ไร่ มีพื้นที่สีเขียวที่มีพันธุ์พืชมากมายหลายชนิดและมีสภาพแวดล้อมและภูมิทัศน์ที่เอื้อต่อการเรียนรู้ จากการเดินเล่นและทากิจกรรมต่างๆ ในโรงเรียนพวกเราสังเกตเห็นว่ามีกิ่งไม้ที่มีใบไม่เหมือนกันกับชนิดใบของต้นไม้นั้นๆ และกิ่งมีลักษณะเป็นปุ่มปมเลยสงสัยว่าเป็นต้นอะไรจึงไปถามคุณครู เลยรู้ว่าเป็นต้นกาฝาก แต่ยังไม่ทราบรายละเอียดมากนักจึงมีความสงสัยอยากรู้ว่ากาฝากมีลักษณะเป็นอย่างไร เกิดและเจริญเติบโตได้อย่างไรทั้งๆ ที่ไม่มีดิน และมีความสัมพันธ์กับพืชที่เกาะอยู่มีความสัมพันธ์กับสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆและมีความสัมพันธ์ในระบบนิเวศอย่างไร ทาไมต้นไม้บางชนิดหรือบางต้นไม่มีกาฝากเกาะอยู่ กาฝากมีประโยชน์และโทษอย่างไร ควรอนุรักษ์หรือไม่
                จากเหตุผลดังกล่าวข้างต้น พวกเราจึงต้องการศึกษา เรื่อง “กาฝาก : มัจจุราชเลือดเย็นจริงหรือ?”

วัตถุประสงค์ :

                1. เพื่อศึกษาความหลากหลายของต้นกาฝาก พรรณไม้อาศัยและพรรณไม้ที่ไม่มีต้นกาฝากในโรงเรียนอนุราชประสิทธิ์
                2. เพื่อศึกษาลักษณะทางพฤกษศาสตร์และวงจรชีวิตของต้นกาฝาก
                3. เพื่อศึกษาความสัมพันธ์ของต้นกาฝากกับสิ่งมีชีวิตในระบบนิเวศที่ศึกษา
                4. เพื่อศึกษาประโยชน์และโทษของต้นกาฝาก
                5. เพื่อศึกษาความเชื่อและภูมิปัญญาชาวบ้านเกี่ยวกับต้นกาฝาก
                6. เพื่ออนุรักษ์และแบ่งปันองค์ความรู้ เพื่อสร้างจิตสานึกในการรักษ์ต้นไม้และต้นกาฝาก

ระยะเวลาและพื้นที่ดาเนินโครงการ:
               ระยะเวลาที่ทาการศึกษา/สารวจ: 15 กรกฎาคม 2555 ถึง 15 ธันวาคม 2555 รวมระยะเวลา 5 เดือน
               พื้นที่ดาเนินโครงการ: โรงเรียนอนุราชประสิทธิ์ เลขที่ 1/92 หมู่ที่ 1 ตาบลบางกระสอ อาเภอเมืองนนทบุรี จังหวัดนนทบุรี รหัสไปรษณีย์ 110000

แผนการปฏิบัติงานที่จะดำเนินการ 4  ขั้นตอน

ขั้น1) การค้นหา (ดูรูปกิจกรรม)

               ค้นหาพื้นที่เป้าหมายในการศึกษาโดยเดินสารวจต้นไม้ที่มีกาฝากและไม่มีกาฝากรอบบริเวณพื้นที่ของโรงเรียนอนุราชประสิทธิ์ และชุมชนโดยรอบ

ขั้น2) การสำรวจ (ดูรูปกิจกรรม)

                – ประชุมวางแผน กาหนดปัญหา กาหนดขอบเขตพื้นที่เป้าหมาย แบ่งกลุ่มสารวจพื้นที่เป้าหมาย ในบริเวณโรงเรียนอนุราชประสิทธิ์ และศึกษาค้นคว้าเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง
                – เดินสารวจพรรณไม้และต้นกาฝากในโรงเรียนอนุราชประสิทธิ์ (โดยใช้แบบศึกษาพรรณไม้ในสวนพฤกษศาสตร์โรงเรียนและแผนที่ประกอบ) และบันทึกรายละเอียดต่างๆ ที่พบ
                – ศึกษาสัณฐานวิทยาของต้นกาฝากในโรงเรียนอนุราชประสิทธิ์ โดยวาดรูป/ถ่ายรูปกาฝากและบันทึกรายละเอียดส่วนประกอบต่างๆ ของกาฝาก
                – เก็บรักษาตัวอย่างต้นกาฝากโดยอัดแห้ง โดยใช้แผงอัดพรรณไม้
                – เขียนแผนภาพแสดงวงจรชีวิตของต้นกาฝาก โดยวาดรูป/ติดภาพถ่ายแสดงวงจรชีวิตของต้นกาฝาก แล้วระบายสีให้สวยงาม
                – ทาการศึกษาความสัมพันธ์ของต้นกาฝากกับสิ่งมีชีวิตชนิดต่างๆ ในระบบนิเวศที่ศึกษาโดยสังเกตสิ่งมีชีวิตที่มาเกี่ยวข้องกับกาฝาก บันทึกรายละเอียดแล้ววาดรูป/ถ่ายรูปสิ่งมีชีวิตที่มีความสัมพันธ์กับต้นกาฝากและเขียนความสัมพันธ์ในรูปแบบของห่วงโซ่อาหาร (food chain) หรือสายใยอาหาร (food web)
                – ศึกษาความสัมพันธ์ด้านการใช้ประโยชน์ ความเชื่อ ภูมิปัญญาชาวบ้านหรือวิถีชาวบ้านกับต้นกาฝากในชุมชนรอบๆ โรงเรียนอนุราชประสิทธิ์ จังหวัดนนทบุรี โดยสืบค้นข้อมูลจากสื่ออินเทอร์เน็ตหรือสารวจความคิดเห็นและสัมภาษณ์ชาวบ้านในชุมชนเกี่ยวกับการใช้ประโยชน์ ความเชื่อ ภูมิปัญญาชาวบ้านหรือวิถีชาวบ้านกับต้นกาฝากในชุมชนรอบๆ โรงเรียนอนุราชประสิทธิ์ จังหวัดนนทบุรี แล้วเขียนแผนผังความคิดและวาดภาพหรือติดภาพถ่ายให้สวยงาม

ขั้น3) การอนุรักษ์ (ดูรูปกิจกรรม)

                รณรงค์ให้นักเรียน ครู ผู้ปกครองนักเรียน ชุมชน หน่วยงานของรัฐและเอกชนเห็นคุณค่าของต้นไม้ และนำเสนอผลการศึกษากาฝากในเชิงความสัมพันธ์ในระบบนิเวศ ในรูปแบบของสายใยอาหาร คำกลอนที่สื่อถึงความสาคัญของต้นไม้และต้นกาฝากที่มีต่อระบบนิเวศ ให้ความรู้เกี่ยวกับการไม่ตัดและทำลายต้นไม้และกาฝาก โดยติดป้ายต้นไม้พูดได้เพื่อให้แนวคิดในการรักษาสิ่งแวดล้อมและธรรมชาติ

ขั้น4) การแบ่งปัน (ดูรูปกิจกรรม)

              เผยแพร่ แลกเปลี่ยนและแบ่งปันข้อมูลความรู้เกี่ยวกับกาฝากและสิ่งมีชีวิตที่เกี่ยวข้อง ร่วมกับเพื่อน คุณครูและผู้ที่สนใจโดย

                            – จัดแสดงนิทรรศการในงานสัปดาห์วิทยาศาสตร์ ประจาปี 2555 ของโรงเรียนอนุราชประสิทธิ์

                           – จัดทา Blog กาฝาก : มัจจุราชเลือดเย็นจริงหรือ???

                           – แลกเปลี่ยนความรู้ความคิดเห็นและผลการดาเนินโครงการผ่าน Facebook กลุ่มนักสารวจอนุราช

                           – จัดทาโปสเตอร์ แผ่นพับ ป้าย สิ่งประดิษฐ์ Big Book ปฏิทินปี 2556 ที่คั่นหนังสือ ที่สื่อถึงความสัมพันธ์เชิงนิเวศวิทยาระหว่างต้นไม้กับกาฝากและสิ่งมีชีวิตต่างๆ ที่เกี่ยวข้อง

                           – เผยแพร่วีดีทัศน์ของกลุ่มผ่านทางเว็บไซต์ youtube

.

.


การนำเสนอผลการสำรวจหน้าเสาธง

ข้อมูลเพิ่มเติม

 

Advertisements

3 thoughts on “นักสำรวจอนุราช

  1. ยินดีต้อนรับสู่การเรียนรู้เกี่ยวกับพืชกาฝากครับ

  2. กำลังเรียบเรียงข้อมูลในแต่ละขั้นนะครับ เดี๋ยวเอาลงบล็อก

  3. ขณะนี้พวกเรากำลังปรับปรุงข้อมูลกันอย่างเต็มที่ คาดว่าจะเสร็จก่อนวันที่ 14 ธันวาคมนี้… 🙂

ใส่ความเห็น

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / เปลี่ยนแปลง )

Connecting to %s